Kış Koşullarında, Karlı ve Kaygan Zeminlerde Fren Güvenliği İçin Nelere Dikkat Edilmelidir

Kışın Mutlaka Kış Lastiği Kullanılmalıdır:

Kışın kar yağmasa, araç 4x4 ve ABS'li bile olsa, 6-7 derecenin altındaki sıcaklıklarda kış lastiği kullanılmalıdır. Yaz lastiklerinin malzemesi düşük sıcaklıkta sertleştiği için yola tutunması zayıflamaktadır. Kış lastiklerinin ise üretildikleri malzeme daha yumuşaktır ve soğuk hava şartlarında kuru asfalt veya karda tutunmayı artırmaktadır.

Kış lastikleriyle donatılmış önden çekişli bir aracın yaz lastikleriyle donatılmış dört tekerden çekişli 4x4 bir araca göre daha güvenli olduğunu herhalde pek azımız biliyordur. Bunun çok basit bir nedeni vardır: Yaz lastikleriyle donatılmış 4x4 bir araç "gittiği gibi durmamaktadır" yani fren sırasında fren mesafesi aşırı uzamaktadır. Öte yandan kış lastikleriyle donatılmış tek dingilden çekişli bir araç "gittiğinden daha iyi" durabilmektedir.

Kışa Girmeden Aracın Fren Bakımı Yapılmalıdır:

Yetkili servislerde binek araçların fren hidroliği kontrol edilmeli ve gerekiyorsa değiştirilmelidir. Çünkü eğer hidroliğin içinde nem varsa bu fren sisteminin donmasına neden olabilir. Araç hareket ettikten sonra sönmesi gereken ABS lambası yanıyorsa "ABS arızalı" anlamına gelmektedir ve mutlaka yetkili serviste onarılmalıdır.

Tuzun Fren Disklerinin Üzerindeki Olumsuz Etkisi Bilinmelidir:

Yapılan bazı araştırmalar sonucunda, kışın buzlanmayı önlemek için yol üzerine atılan tuzun disk frenler üzerinde bir anlık frenlerin zayıflaması şeklinde olumsuz bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Diskin üzerinde biriken tuzlu suyun frene ilk basıldığında freni çok zayıflattığı ve fren mesafesini şaşılacak şekilde uzattığı saptanmıştır. Bu sorun daha sonraki frenlemelerde ortadan kalkmaktadır.

Tavsiye edilen, hareket halinde tuzlu bir ortamdan geçtikten sonra, arkadan gelen araçları tehlikeye sokmadan, sık ve hafif şekilde frene basılarak ve gece aracınızı park etmeden önce kuvvetli bir şekilde fren yapılarak, fren diski üzerinde biriken tuz tabakasının temizlenmesidir. Aynı tavsiye yağmurlu havalarda diskleri ıslatabilecek bir su birikintisinden geçildikten hemen sonrası için de geçerlidir.

Yolun Kayganlığı Sık Sık Kontrol Edilmelidir:

Yolun kaygan olup olmadığı (lastikle yol arasındaki tutunma) kritik bir duruma girmeden önce bilinmelidir. Gelişen taşıt teknolojisi pek çok konuda gelişmeler sağlamış olmasına karşın, taşıtın üzerinde gittiği yolun kayganlığı hakkında önceden bilgi veren bir sistem henüz geliştirilememiştir.

Yolun kaygan olup olmadığını kontrol dikkatli bir gözlemle yapılabilir, yani yolun parlaklığı ve yansıması gözle kontrol edilebilir. Kaygan yolda yansıma daha çoktur ve parlaktır. Ancak çok deneyimli gözler tarafından yapılabilecek olan bu gözlemden daha güvenilir ve herkes tarafından uygulanabilecek yöntemler de vardır:

• Kaygan yolda direksiyon hafifler.
• Kaygan yolda patinaj olduğu, motor devir göstergesinin yükselmesinden anlaşılabilir.
• Kaygan yolda gaza hafif basıldığında ASR (ETC) daha erken devreye girer (ASR Uyarı lambası gaza basınca yanar, bırakınca söner)
• Kaygan yolda hafif frene basıldığında ABS yolun kuru olduğu duruma göre daha erken devreye girer (ABS'nin çalışması fren pedalındaki darbelerden anlaşılır) dönemeçli yolda frene veya gaza basıldığında ESP daha erken devreye girer (ESP lambası yanıp söner)

Kar Üzerinde Gereksiz Frenden Kaçınılmalıdır:

ABS 'siz araçlarda kaygan yollarda fren sırasında ön lastikler kilitlenirse direksiyon hakimiyeti ortadan kalkar, arka lastikler kilitlenirse aracın arkası savrulur. ABS'li araçlarda fiziksel sınırlar aşılmadığı sürece bu sorunlar yoktur. Ancak ABS'nin de eriyen buz ve yumuşak kar üzerinde fren mesafesini uzattığı bilinmelidir.

Aslında en doğrusu acil frenler dışındaki yavaşlamalarda frenleri kullanmak yerine motorun kompresyonundan yararlanmaktır. Burada dikkat edilmesi gereken, özellikle arkadan itişli araçlarda, ani vites küçültmelerinden kaçınılması gereğidir.

Kaygan yollarda dönemeçlerde fren yapmaktan kaçınılmalıdır. Aracın hızı dönemece gelmeden düz alanda düşürülmelidir. Çok kaygan yollarda özellikle yokuş aşağı inişlerde aracın hızı ve vitesi o şekilde seçilmelidir ki, gaz pedalı bırakıldığında araç blokajsız yavaşlamalı, gaza basıldığında patinajsız hızlanmalıdır.

Kar Üzerinde ABS'li Araçla Nasıl Fren Yapılır?

Ani bir durumda fren pedalına sonuna kadar basılmalı ve ABS direksiyon hakimiyetini koruyacağı için aynı anda direksiyon engelden kaçacak yönde çevrilmelidir. Kaygan yollarda doğal olarak fren mesafesi uzayacağı için ABS'nin devrede olduğu yani çalıştığı süre de uzayacaktır. ABS'nin çalışması fren pedalındaki darbelerden anlaşılır. Bu sırada fren pedalı dibe doğru gideceğinden, sürücünün oturuş pozisyonunun buna uygun olması gereklidir, yani bacaklar fren pedalıyla birlikte dibe kadar yetişecek şekilde oturulmalıdır.

Fren yapılması gereken durumlarda mümkün olduğunca lastiklerin yola tutunmasının daha çok olduğu bölgelerde olmasına dikkat edilmelidir. Bu bölgeler yerden yansımanın fazla olduğu, diğer araçların geçmesinden dolayı camlaşmış yerler değil, taze ve kuru karın olduğu bölgeler olmalıdır. Köprü, viyadük ve güneş almayan bölgelerin diğer bölgelere göre daha soğuk olduğu ve yolun buzlanmış olabileceği düşünülmelidir.

Kaygan yollarda araç kullanırken sürücü tüm dikkatini yola vermelidir, cep telefonu ve radyo kapatılmalı, sol ve sağ ön camlar hafif aralık bırakılarak lastiklerin çıkardığı ses dinlenerek, yola tutunması izlenmelidir. Kısa hüzmeli farlar açılmalı, sis farları ancak görüş mesafesinin 50 metrenin altına indiği durumlarda ve araç hızı 50 km/h' ye düşürülerek kullanılmalıdır. Unutulmamalıdır ki, en gelişmiş araçlardaki en gelişmiş çekiş ve elektronik güvenlik sistemleri (4X4, diferansiyel kilitleri, kış lastikleri, SBC, ABS, ASR, EBV, ESP, BAS ) sürücülerin kendilerinin ve araçlarının sınırlarını zorlamaları için değil, ani durumlarda araca olan güvenlerini artırarak stressiz araç kullanmaları için geliştirilmişlerdir. Günlük kullanım sırasında ABS, ASR ve ESP'in sık sık devreye girmesi sınır değerlere de sık sık ulaşıldığı anlamına gelir, aracın hızı mutlaka düşürülmelidir.


Araç Kış Bakımı

Otomobilinizin kış bakımı için neler yapıyorsunuz?
İşte, otomobilinizin kışın gribal enfeksiyon alıp sizi yarı yolda bırakmaması için yapmanız gerekenler…

• Antifrizi mutlaka ölçtürün

Radyatör sistemindeki suyun donmaması için antifiriz kullanılmalıdır. Soğutma sistemini korozyona karşı korumak için yaz-kış kullanılması gereken antifriz, kışın soğutma sisteminin donmasını önler.

• Fıskiyeleri ayarlayın

Camı temizlemeye yarayan fıskiyeler sudaki kireç nedeniyle zamanla tıkanabilir. Fıskiyelerin uçlarını bir iğne yardımı ile açabilirsiniz.

• Lastikleri dış derinliklerini kontrol edin

Otomobilin yola tutunmasını sağlayan lastiklerin ideal diş derinliğinin 3 mm olması gerekir. Eğer kışın karlı yollarda kaymak istemiyorsanız, mutlaka lastiklerinizi kontrol ettirin.

•  Kışın rezistansa ihtiyacınız daha fazla

Arka camdaki buharlaşmayı önleyen rezistansın kontrol edilmesi, eğer herhangi bir problem varsa onarılması veya değiştirilmesi gerekir. 

• Elektrik sistemini gözden geçirin